Oud Nijkerk 2014-3

Callenbach. Wat een boeken!  9  Slot

door: Foppe Witzel

Ter afronding van deze artikelenserie wil ik graag ingaan op een aantal specifieke onderdelen binnen de Callenbachcollectie.
De gehele collectie Callenbach boeken beslaat momenteel  ruim 80 strekkende meters. Het totaal aantal boeken bedraagt 5089 (stand dec 2013), waaronder bijna 3000 kinderboeken. Er zijn ca 3200 unieke titels van boeken.
De kinderboekenschrijver W.G. van de Hulst is met meer dan 700 boeken de grootste vertegenwoordiger in de collectie. Er zijn ca 200 boeken aanwezig geschreven door Anne de Vries. Meer dan 1500 aanwezige uitgaven zijn vóór 1940 verschenen.
De gehele lijst met aanwezige Callenbach boeken is te vinden op de website van Oud Nijkerk onder de rubriek downloads.

Naast deze verzameling met boeken uitgegeven door Uitgeverij Callenbach bestaan er nevencollecties.
1)   catalogi van Uitgeverij G.F. Callenbach (vanaf 1885 grotendeels aanwezig), met daarin de in dat jaar te verschijnen boeken
2)   reclamemateriaal van de Vereeniging Christelijke Bibliotheek en de Nobelreeks, andere aankondigingen en boekenleggers
3)   winterbloemen en Callenbach’s Keurgarve. Om de verkoop aan (zondags)scholen te stimuleren werd een aantal nieuw te verschijnen boekjes gebundeld, en als present- of zichtexemplaar toegestuurd aan het hoofd van een school.
4)   ca 50 bundels met kerkredenen van Ds C.C. Callenbach uit de periode 1850-70
5)   particulier “maakwerk”.  Hierbij werden een aantal titels bij elkaar ingebonden. In onze verzameling hebben wij een twaalftal van deze uitgaven. Als voorbeeld noem ik de 15 rode rugjes die door mevr. J.A. Versteeg-van der Flier werden ingebonden.

Naast de Callenbachcollectie beschikt Museum Oud Nijkerk ook over een speciale collectie (in opbouw) met boeken geschreven door een auteur met Nijkerkse achtergrond of boeken die uitgegeven zijn door lokale uitgevers of boekhandels (Malga resp. Pothoven, Roodbeen).
De grootste verzameling van deze groep wordt gevormd door de boeken van schoolmeester P. de Zeeuw JGzn. (ca 160 boeken).

Minder bekend is dat Uitgeverij Callenbach in het begin van de vorige eeuw naast boeken ook losse Bijbelse prenten en tekstkaarten, beloningskaartjes en zondagsschoolplaatjes uitgaf.
In de oude catalogi wordt hiervan veelvuldig melding gemaakt. Wij hebben een aantal voorbeelden van deze verschillende plaatjes in ons bezit. Heel bijzonder is onze recente aanwinst: een complete serie met 96 gekleurde Van de Hulst Bijbelsche prenten. W.G. van de Hulst heeft de tekst geschreven. Onze collectie bevat ook ruim 40 (Bijbelse) schoolplaten. De Bijbelse afbeeldingen werden destijds uitgegeven door Providence Litho Co U.S.A. en in Nederland op de markt gebracht door G.F. Callenbach in de vorm van grote en kleine Bijbelse platen.
Wie dit materiaal in zijn bezit heeft (er staat “Callenbach” op de achterkant) en wil afstaan: Oud Nijkerk houdt zich aanbevolen.

Tenslotte. Deze artikelenserie was niet tot stand gekomen zonder de hulp van Yolijn van der Krol, medebeheerder van de Callenbachcollectie. Zij corrigeerde de artikelen en deed veel opzoekwerk. Hiervoor mijn hartelijke dank.