Oud Nijkerk 2012-4

 

Callenbach. Wat een boeken!  8 Drukken en aantallen.

 

door: Foppe Witzel

 

In deze artikelenreeks zijn wij de naam van W.G. van de Hulst regelmatig tegengekomen. En dat is geen wonder, want deze bekende kinderboekenschrijver mag wel de sterauteur van uitgeverij Callenbach worden genoemd.

Het aantal aanwezige drukken en oplagen is bij deze auteur verreweg het grootst.

De serie ‘Voor onze kleinen’ (VOK) staat hierbij aan de top. Deze boeken zijn juweeltjes, bestemd voor kinderen rond de zes jaar om zelf te lezen of voorgelezen te worden.

Het aardige is dat wij precies weten hoe groot de oplagen zijn geweest. Het staat namelijk voorin de boekjes. Bij elke druk bestond de oplage meestal uit 10.000 exemplaren. Van Fik verschenen tot nu toe 25 drukken. De 23e druk omvatte de oplage met het 241e tot 252e duizendtal. Van Bob en Bep en Brammetje verschenen eveneens 25 drukken (2006). Bij de  22e druk lezen we 255e tot 266e duizendtal.  Wanneer wij de volledige oplage van alle 21 delen uit de Voor onze kleinen serie optellen komen wij op ca 4,3 miljoen boeken! Een unicum!

Andere Van de Hulst-boeken met ongekende oplagen zijn [1]: Jaap Holm en z’n vrinden (29 drukken), Ouwe Bram (26 drukken), Willem Wijcherts (22 drukken), Peerke en z’n kameraden (22 drukken), Gerdientje (21 drukken).

Ook van de Rozemarijntje-serie verschenen vele drukken: Rozemarijntje (28 drukken) en Rozemarijntje naar school (25 drukken).

 

    

:

Van het eerste deel van de serie In de Soete Suikerbol verschenen meer dan 36 drukken. Aanvankelijk werd deze krantenstrip uitgegeven door uitgeverij De Standaard.

Als laatste noem ik Niek van de bovenmeester (40 drukken), maar dit boek werd door uitgeverij Ten Brink als leesboek voor de lagere school op de markt gebracht. Alleen de laatste drukken kwamen bij Callenbach uit.

 

Binnen het Callenbachfonds zorgden ook andere auteurs voor grote oplagen:

Hesba Stretton, Jessica’s eerste gebed (30 drukken). [2]

Max de Lange-Praamsma met de Goud-Elsje-serie. Deel 1 telt 18 drukken.

Bij Klaas Norel kwam Houen Jongens!, een jongensboek over de Watersnoodramp in 1953, tot de 12e druk. Deze druk verscheen in 2003 bij de 50-jarige herdenking van deze ramp.

Anne de Vries scoorde met Bartje (meer dan 100 duizend boeken) en de vier delen van Reis door de nacht, de jeugdserie over de Tweede Wereldoorlog.

De eerste oplage van het eerste deel "De duisternis in" was 10.000 exemplaren. Het zou vier jaar duren voor de eerste druk was verkocht.  De volgende drukken verschenen in een goedkopere uitgave, waardoor de verkoop steeg. In 1960 kwam een omnibus uit, die nog aantrekkelijker geprijsd was. Van "De duisternis in" verscheen in 1993 de 22e druk, de omnibus haalde in 2008 de 31e druk. De totale oplage is ongeveer 400.000 exemplaren. [3]

 

Van Cor Bruijn’s  Sil de strandjutter rolden 200 duizend exemplaren van de pers. Het feit dat uitgever Callenbach (voor de treinreizigers) op het dak van de uitgeverij met witte letters””Sil de strandjutter is een prachtboek!!!” liet schilderen zal ongetwijfeld hebben bijgedragen aan dit succes.[4]

 

Dankzij de start van de Nobelreeks in 1934 was elk nieuw boek in de reeks verzekerd van een hoge oplage. Zo werden in de jaren 1939 tot 1952 telkens meer dan 100.000 abonnees  elk kwartaal voorzien van een nieuwe uitgave. Wat een enorme technische en logistieke operatie moet het zijn geweest om al dit materiaal te drukken, in te pakken en te verzenden.

Het bijbels dagboek “Uw vreugde tegemoet” van Ds. Jac. van Dijk haalde meer dan 12 drukken [5]  en van het Nieuw Bijbels Dagboekje van mevrouw H.W. Spiering.  (H.W.S.) is in onze collectie de 32e druk (255-260e duizend) aanwezig.

Tenslotte Kort begrip der Christelijke religie van Faukelius. Van dit catechisatieboekje bezit Oud Nijkerk de 64e druk.

 



[1]  zie: www.wgvandehulst.com/

[2]  zie: Bouwsel voor 't leven. De traditie van de protestantse kinderliteratuur onder red. van J. Dane e.a., p. 162. 2009, Meinema Zoetermeer. De eerste Nederlandstalige druk verscheen in 1867; de 30e druk verscheen in 2002. In 2009 verscheen een luisterboek.

[3]  zie: Een zondagskind; biografie van mij vader. Anne de Vries jr.  2010, Kok, Kampen. p. 290-291 ( + noten op    p. 308, 309).

[4]  zie: De man achter Sil. Margreet Bruijn  1984, Uitgeverij Leopold, ’s Gravenhage. p. 258

[5]  verschijnt vanaf 12e druk in 1999 bij De Groot Goudriaan te Kampen